โรคซึมเศร้า

ภาวะซึมเศร้าเป็นการ เจ็บป่วยทางจิตใจชนิดหนึ่ง ซึ่งจะทำให้รู้สึกไม่มีความสุข ซึมเศร้า จิตใจหม่นหมอง หมดความกระตือรือร้น เบื่อหน่ายแยกตัวเอง ชอบอยู่เงียบๆ คนเดียว ท้อแท้ บางครั้งมีความรู้สึกสิ้นหวัง มองชีวิตไม่มีคุณค่า มองตนเองไร้ค่า เป็นภาระต่อคนอื่น ถ้ามีอาการมากจะมีความรู้สึกเบื่อชีวิต คิดอยากตาย หรือคิดฆ่าตัวตาย

สาเหตุของโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

1. สาเหตุทางร่างกาย

จากโรคทางกายบางอย่าง เช่น ภาวะสมองเสื่อม หลอดเลือดสมองอุดตัน โรคพาร์กินสัน โรคต่อมธัยรอยด์ มะเร็งของตับอ่อน เป็นต้น
จากยาบางชนิด เช่นยารักษาโรคความดันโลหิต ยารักษาโรคกระเพาะอาหาร ยาขับปัสสาวะ ยารักษามะเร็ง เป็นต้น

2. สาเหตุทางจิตใจ

มีการขาดหรือลดลง ของสารสื่อประสาทบางชนิด ในสมอง
อารมณ์ตอบสนองต่อปัญหาต่างๆ ในชีวิต หรือต่อความเครียด ภาวะสูญเสีย หรือภาวะที่ทำให้เกิดความเสียใจ ไม่สบายใจ หรือเกิดความเป็นทุกข์ทางใจ

การสังเกตผู้สูงอายุที่มีโอกาสเป็นโรคซึมเศร้า

1. มีอาการกระสับกระส่าย ใจสั่น หรือมีความรู้สึกไม่สบายตามร่างกาย เมื่อตรวจด้วยแพทย์ด้านอื่นแล้วไม่พบความผิดปกติ

2. มีอารมณ์เศร้า ไม่อยากทำอะไร นอนไม่หลับ หรือหลับมากกว่าปกติ รู้สึกตนเองไร้ค่า

3. มีการพบบ่อยมากที่ผู้ป่วยโรคอารมณ์ซึมเศร้าจะมาพบแพทย์ด้วยอาการปวดหัว ปวดหลัง ปวดท้อง อ่อนเพลีย นอนไม่หลับหรือท้องเฟ้อหรืออาการลำไส้ทำงานผิดปกติที่เรียกว่ากลุ่มอาการขับ ถ่ายอุจจาระกระปริดกระปรอย

การรักษาโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ

1. การรักษาด้วยยา มักต้องใช้เวลาประมาณ 2 สัปดาห์ขึ้นไป จึงจะเห็นผลการรักษา

2. การทำจิตบำบัดแบบประคับประคองด้านจิตใจ

3. การทำพฤติกรรมบำบัดเพื่อแก้ความคิดในแง่ร้ายต่อตนเอง ที่เกิดจากโรค

4. การรักษาทางจิตใจด้านอื่นๆ ตามความจำเป็นในการรักษา เช่น การให้คำปรึกษา การทำครอบครัวบำบัด

5. การรักษาด้วยไฟฟ้า ในรายที่อาการหนัก ไม่ตอบสนองต่อวิธีอื่น ๆ

การใช้แบบทดสอบภาวะโรคซึมเศร้า ท่านสามารถลองทำด้วยตัวเองได้

แบบทดสอบภาวะโรคซึมเศร้า

ในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา คุณมีอาการเกิดขึ้นตลอดเวลาไม่ใช่นาน ๆ ครั้ง และเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

1. คุณมีอารมณ์ซึมเศร้าหรือท้อแท้ใจ ใช่ ไม่ใช่ *

2. คุณขาดความสนใจหรือไม่มีความสุขในสิ่งต่างๆที่คุณเคยชอบหรือทำอยู่ประจำ ใช่ ไม่ใช่ *

3. น้ำหนักของคุณเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเกินกว่า 2กิโลกรัม (ไม่ได้เกี่ยวกับความต้องการลดน้ำหนัก) ใช่ ไม่ใช่

4. ในช่วงกลางคืนคุณนอนไม่หลับหรือหลับมากไป (ไม่ได้เกี่ยวกับการทานยาและการนอนหลับกลางวันมากเกินไป) ใช่ ไม่ใช่

5. อ่อนเพลีย ไม่มีแรง เชื่องช้า ใช่ ไม่ใช่ *

6. คุณรู้สึกกระวนกระวายใจ นั่งไม่ติด ใช่ ไม่ใช่ *

7. คุณรู้สึกว่าตนเองไม่มีค่า ใช่ ไม่ใช่

8. คุณรู้สึกผิดและโทษตัวเอง ใช่ ไม่ใช่

9. คุณไม่มีสมาธิที่จะทำงาน ใช่ ไม่ใช่

10. คุณหมกมุ่นกับความคิดตนเองโดยที่หยุดความคิดไม่ได้ ใช่ ไม่ใช่

11. คุณไม่มั่นใจในการตัดสินใจหรือตัดสินใจอะไรไม่ได้ ใช่ ไม่ใช่

12. คุณคิดเกี่ยวกับเรื่องความตายบ่อยๆ คิดอยากตาย มีแผนการที่จะทำหรือเคยฆ่าตัวตาย ใช่ ไม่ใช่

* อาจจะเป็นอาการที่ผู้ตรวจหรือญาติสังเกตก็ได้

การให้คะแนนแบบทดสอบภาวะโรคซึมเศร้า

ข้อ 1 – 6 ตอบว่าใช่ ได้ 1 คะแนน

ข้อ 7,8 ตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่งได้ 1 คะแนน

ข้อ 9,10,11 ตอบว่าใช่ข้อใดข้อหนึ่งได้ 1 คะแนน

ข้อ 12 ตอบว่าใช่ได้ 1 คะแนน